Magazine pager

Biblionet Groningen magazine

Interview

Wouter Bosma: “Inloggen met DigiD of het maken van een online afspraak bij de gemeente; lang niet voor iedereen gesneden koek”

Wouter Bosma (40) is educatief therapeut in Forensisch Psychiatrisch Centrum Dr. S. van Mesdag in Groningen. Hij is via Biblionet Groningen opgeleid om de cursus Digisterker te geven, zodat hij patiënten kan trainen in hun digitale vaardigheden.

Ergens inloggen met DigiD, een OV-Chipkaart online opladen, navigeren door de website van de gemeente Groningen, het is lang niet voor iedereen gesneden koek. Zeker niet voor tbs-patiënten die soms pas na een jarenlange behandeling in een kliniek weer een plek moeten vinden in de samenleving.

Er verandert veel in de digitale wereld

“Sommige patiënten verblijven hier wel acht jaar. In zo’n tijd gebeurt er gigantisch veel in de digitale wereld. Je ontkomt er niet aan daar aandacht aan te besteden”, zegt Wouter Bosma. Hij werkt al twaalf jaar als educatief therapeut in de Van Mesdagkliniek in Groningen, waar hij lesgeeft aan mensen met een ‘tbs-titel’, zoals dat heet: een terbeschikkingstelling. Dit betekent dat ze mede vanwege een psychiatrische stoornis een zwaar misdrijf hebben gepleegd en door een rechter geheel of gedeeltelijk ontoerekeningsvatbaar zijn verklaard.

Een digitale cursus op maat

Wouter doceert zijn patiënten van alles, van rekenen en computervaardigheden tot Nederlands en beeldende kunst. In 2019 nam hij deel aan de werkgeverscursus Digisterker van Biblionet Groningen. Digisterker is een digitale vaardighedencursus die sinds vorig jaar ook op maat wordt aangeboden buiten de vestigingen van de bibliotheek. Hans Versteeg van Biblionet Groningen toog afgelopen zomer voor een dag naar de Mesdag om er de eerste externe Digisterkercursus te geven.

Speciaal voor de instelling geschreven

“Wat erg fijn is, is dat deze cursus speciaal voor onze instelling is geschreven. De lesstof bevat heel basale maar voor ons noodzakelijk dingen, zoals: e-overheid of digitale overheid, wat is dat eigenlijk? En hoe vind je je weg op de website van het UWV of de gemeente Groningen? We konden alles ook in een afgeschermde omgeving oefenen. Dat is hier heel belangrijk, omdat alles wat hier digitaal gebeurt verbonden is aan veiligheidsprotocollen. Patiënten mogen niet zomaar e-mailen of surfen op internet. Een veilige testomgeving is voor ons dus ideaal.”

Behoefte aan meer digitale vaardigheden

Omdat Wouter in afwachting is van een investering om een trainingsruimte in de kliniek in te richten, heeft hij nog niet de kans heeft gehad de cursus zelf aan zijn patiënten te geven. Wel merkt hij dat voor sommigen de behoefte aan meer digitale vaardigheden groot is. “Vooral bij de mensen die met verlof gaan en dit soort problemen daadwerkelijk tegenkomen. Zij komen dan vaak naar ons toe en vragen om hulp.”

Pak het geld er maar uit

Dan is er nog een andere groep, vergelijkbaar met mensen die in de supermarkt bij de kassa hun portemonnee openhouden en zeggen: pak het geld er maar uit. Mensen die weinig zelfredzaam zijn en niet beter weten. “Ik heb letterlijk elk uur een ander persoon of een andere groep mensen voor mijn neus”, zegt Wouter. “Het varieert van mensen die cognitief beperkt zijn tot patiënten met een IQ van 140 die ik bij wijze van niets uit hoef te leggen en alles daartussenin.” Logisch dus, dat de lesstof er niet bij iedereen op dezelfde manier ‘ingestampt’ kan worden.

Vergeet deze doelgroep niet

Wouter benadrukt niettemin het belang van een cursus als Digisterker. “Ik vertel erover aan collega’s, binnen en buiten onze instelling. Ik probeer ze enthousiast te maken en ze de boodschap mee te geven: vergeet deze doelgroep niet, het zijn mensen die dit soort hulp hard nodig hebben.”

Koudwatervrees wegnemen

Met de cursus hoopt Bosma straks de koudwatervrees bij patiënten weg te nemen. “Ik heb niet de illusie dat ik mensen volledig digitaal vaardig kan maken, maar het zou fijn zijn als ik ze wat vertrouwen kon geven. Dat ze, als ze termen als DigiD en e-loket horen, denken: oh ja, daar ben ik al een keer mee bezig geweest.” 

Problemen tegenover mogelijkheden

Over het contact tussen de Mesdag en Biblionet Groningen is hij erg te spreken. Het was adviseur sociaal domein Marica van der Weerd die in 2018 het eerste zaadje plantte voor een samenwerking. “Zij heeft ontzettend goed meegedacht en alle partijen met elkaar in contact gebracht. Waar ik problemen zie, ziet zij juist mogelijkheden. Dat is heel prettig als je in een gesloten systeem werkt zoals hier.”

Een opfriscursus

De samenwerking leidde er eveneens toe dat Wouter nog niet zo lang geleden een opfriscursus regelde met trainer Hans Versteeg, omdat hij nog niet het idee had dat hij de functionaliteiten van het programma volledig inzag. Bosma: “Als je er niet mee bezig bent, blijft het een papieren tijger. Door nog eens met de methode te oefenen, kreeg ik er echt gevoel voor.”

Een Digi-Taalhuis in de kliniek

Het is Wouters wens om in de kliniek een zogeheten Digi-Taalhuis op te zetten, naar voorbeeld van de Digi-Taalhuizen in bibliotheken. Zodat er een plek is waar ex-patiënten na hun ontslag op een laagdrempelige manier verder aan de slag kunnen met wat ze in de kliniek hebben geleerd. Een plek die zorgt voor meer inclusiviteit. “Ik hoop ook dat de maatschappij daar op een positieve manier naar kan kijken. Tbs-klinieken zijn vaak negatief in het nieuws, maar er gebeuren hier heel veel goede en mooie dingen. De Digisterkercursus is daar één van.”

Tekst: Lieke van den Krommenacker
Fotografie: Stella Dekker
 

 

X
CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.